Zeven deuren, nooit één dag gesloten

Vroeger had restaurant Set Portes een terras buiten, onder de bogen aan de brede straat (Passeig Isabel II) die de stad van de Barceloneta scheidt, zo zie ik op de oude foto. Nu staat er op die plaats bijna altijd een rij mensen die er willen eten. Set Portes is groot, van binnen, maar had wat klandizie betreft nog veel groter kunnen zijn. Zo’n terras, ik weet niet of dat nu nog zou werken op die plaats: te winderig vaak, te veel auto’s, te veel herrie.

Set Portes is een klassieker onder de klassiekers in Barcelona. Géén Michelin-ster of zo, maar gewoon goed puur Catalaans eten, traditioneel. Het vierde feest, deze week: het restaurant bestaat liefst 175 jaar. Een zaak die in 1836 die ‘zeven deuren’ opende en nog altijd bestaat; je ziet het bijna niet meer. Het restaurant is wel enkele malen van eigenaar veranderd, maar van de huidige familie Solé Parellada is het inmiddels al de vierde generatie die er werkt. De huidige eigenaar werd op de verdieping boven het restaurant geboren.

Vroeger lag de beurs er tegenover, en de visafslag. In 1929 opende even verderop het Estació de França, en veel reizigers belandden na een lange treinreis voor een hapje in de stijlvolle zaak. Beroemdheden hebben er gegeten: Orson Welles, Maria Callas, Ava Gardner, Che Guevara, John Wayne… Ik bezegelde er met Matthijs van Nieuwkerk en Henk Spaan mijn debuut voor Hard Gras, een volledig aan Louis van Gaal gewijd exemplaar in 1998: De eenzame kampioen. Siempre negativo!

Het bijzonder aan Set Portes is dat het nooit sluit. Dat zal niet die 175 jaar zo geweest zijn, maar nu is de zaak beroemd omdat hij alle 365 dagen van het jaar open is. En omdat toeristen op de meest gekke tijden eten, draait de keuken vanaf het vroege middaguur bijna continu door. Het beroemdste gerecht: de paella parellada, genoemd naar een klant die er helemaal gek van was, omdat de garnalen gepeld zijn en het vlees geen botjes bevat.

Een imposante muur afbreken

Voor het eerst niet erg gevonden een beetje veraf te zitten bij een concert. Is de enige manier om The Wall van Roger Waters, gisteren en ook nog vanavond in het Palau Sant Jordi, in al zijn megalomane grootsheid te kunnen aanschouwen. De golf van geluid rolt toch wel over je heen, waar je ook zit, en bij dit ongelooflijke spektakel is het niet nodig de muzikanten te zien, noch Waters zelf, onopvallend in een zwart t-shirt gekleed. Hier gaat het om de langzame opbouw van de witte muur van Pink Floyd waar wij, die van mijn generatie, in 1979 betoverd naar luisterden, 10 jaar voordat de échte muur zou vallen. En de prachtige projecties op die muur, soms lekker idealistisch en demagogisch, maar vind ‘t wel mooi als een zestigplusser zijn idealen van vroeger nog bewaart en uitspreekt. En heel veel is er toch niet veranderd, in 30 jaar.

Jeroen, een trouwe lezer van dit blog, was gisteravond tegen twaalf uur overdonderd, zo sms’te hij. Hij was niet de enige. Natuurlijk genoten we van Another brick in the wall en Comfortably Numb (dat laatste was onze gemoedstoestand, ongeveer, toen we na middernacht wegreden), maar de opmars naar de finale mocht er ook zijn; en toen waren we met 20.000 dertig-plussers die tien minuten gefascineerd naar een ‘tekenfilm’ zaten te kijken. Bij deze een mooie opname uit Chicago, voor wie 10 minuten van zijn tijd er voor over heeft. Maar beleven zoals wij kun je het alleen live: er schijnen nog kaarten voor vanavond te zijn. En binnenkort is hij in Nederland, natuurlijk.

Mooi museum aan de einder van de stad

Barcelona heeft er sinds zondag een museum bij. Althans, het museum was er al, maar bijna niemand kwam er ooit, vanwege onbekend en ouderwets. Bovendien trok de er naastgelegen dierentuin in het Ciutadella-park al het publiek weg van de ‘dode’ dieren in het Museum van Natuurlijke Wetenschappen. Dat is nu verhuisd, en een stuk groter en moderner geworden, in afwachting ook nog van nóg meer uitbreidingen. Je moet er trouwens wel voor naar één van de uithoeken van de stad, op het mislukte en desolate Fòrum-complex, dat overigens wel goed bereikbaar is met de gele metrolijn 4 (uitstappen El Maresme-Forum).

Het Museu Blau, zoals het nu afgekort heet, is juist daar ondergebracht, in het blauwe driehoekige gebouw van de architecten Herzog & De Meuron, om die zone van de stad wat meer leven in te blazen. Er ligt een groot congresgebouw en er worden bij warm weer massaal bezochte concerten georganiseerd, maar verder is het Forum (een erfenis van een redelijk mislukt evenement uit 2004 dat de hele zomer duurde en de wereld bij elkaar wilde brengen, om maar iets vaags te zeggen) een woestijn van cement plus een slachtoffer van een gebrek aan onderhoud.

Het museum opende met een eerste deel (De aarde vandaag) van wat de vaste expositie zal worden, Planeta Vida, over het leven op aarde. Ongetwijfeld een museum dat veel succes bij ouders met kinderen zal hebben, zo bewees zondag de lange rij van 6.300 eerste bezoekers.

Oude auto’s over een net iets oudere weg

Opvallend, de aantrekkingskracht die oude auto’s op veel mensen uitoefenen. Niet altijd, zeiden drie vrouwen me die vandaag meedoen aan de ‘rally’ van antieke wagens tussen Barcelona en Sitges. Vandaag gaapt iedereen hen aan, zoals gisteren op de boulevard bij de Arc de Triomf. Maar als ze het op een gewone dag in hun hoofd halen de weg op te gaan met hun Rochet Schneider uit 1919, dan krijgen ze allerlei verwensingen naar hun hoofd, dat ze met dat langzaam rijdende wrak opzij moeten. Maar vandaag is dus een bijzondere dag, mogen 72 auto’s over onze Costas del Garraf, de slingerweg tussen Castelldefels en Sitges die in 1880 werd aangelegd als een soort grindpad. De oudste auto vandaag is een darracq uit 1900, de ‘jongste’ een Ford A uit 1928. Daar tussenin merken die Clement, Brush, Wolseley, Hispano Suiza, Mors, Nash, Packhard en Elizalde heten, maar ook een Renault uit 1908, een Fiat uit 1918, een Citroën 5CV uit 1922, een Peugeot 163BR uit 1923 en natuurlijk Buicks en Chryslers en Ford TT’s. Genieten voor de liefhebbers, dus.

Jij kan de volgende zijn…

De meiden, fotografe Naomi Williams en organisatrice Petra van Poelje, legden vandaag de laatste hand aan hun grote avontuur dat vrijdagavond de werkelijke start beleeft, met een feestelijke opening in de gallerie Cosmo, die ook nog een cafeetje is, op de hoek van Enric Granados met Diputació. Ze lazen ooit in mijn krant, El Periódico, het zoveelste verhaal over een door haar (ex-)man vermoorde vrouw in Spanje. Naomi besloot voor elke in 2010 vermoorde vrouw een foto te maken, een portret van poserende vrienden en bekenden met elk een verschillende vorm, een ander moment van emotie op hun gezicht. Uiteindelijk kwam de teller vorig jaar op 73 vermoorde vrouwen uit.

Niet al die 73 foto’s hangen tot en met zondag (en daarna in verschillende centros cívicos, een soort buurthuizen)  aan de muur bij Cosmo. De selectie van dertig platen heeft óók een reden: het is het aantal mannen dat vorig jaar door hun vrouw of vriendin om het leven werd gebracht of door haar de (zelf)dood in werd gedreven. Dat laatste, zeggen Naomi en Petra, is om aan te geven dat hun ambitieuze project La próxima eres tu (Jij bent de volgende…) over (huiselijk) geweld tussen de seksen in het algemeen gaat, en niet alléén de vrouw als slachtoffer wil presenteren. De foto’s gaan van beelden van woede, wanhoop en kwetsbaarheid via ruzie en conflict langs liefde, vertrouwen en passie naar het slot van kracht, bescherming en moed. Met op het allerlaatst een spiegel waarin we onszelf zien: “En jij, wat ga jij doen?” is daar de vraag, met de bedoeling: waarschuw en help als je sporen van geweld bij vrienden, buren of familie waarneemt, om al die doden en honderdduizenden mishandelden te proberen te voorkomen.

Drukke ‘Nederlandse’ avond, trouwens, die van vrijdag. Comedy Lounge / Open Podium haalt de zoveelste stand up-comedian naar Barcelona, in iets wat een traditie begint te worden. Surinamer Roue Verveer heeft alle kaartjes voor de lounge-bar-theaterclub Fahrenheit trouwens al uitverkocht, maar mensen die naar zijn voorstelling gaan kunnen daarvóór even cultureel en sociaal langslopen bij Cosmo; beide plekken liggen vrij dicht bij elkaar, nog geen tien minuten lopen.

Van arena tot winkelcentrum

Barcelona was ooit de enige stad ter wereld met drie stierenvechtarena’s, al werden niet overal tegelijk corridas gehouden. De eerste was El Torín, de historische arena die in 1834 aan de rand van de Barceloneta werd gebouwd, dichtbij het Estació de França. Het kritische publiek was echter al snel niet tevreden met de kwaliteit van de stieren en toen na een jaar de zoveelste corrida op een teleurstelling was uitgelopen en de stieren te tam zouden zijn geweest braken er hevige onlusten uit, waarbij enkele kloosters uit de omgeving werden verbrand. Het stadsbestuur besloot El Torín liefst 15 jaar op slot te doen. Na de heropening werden er nog tot 1923 gevechten georganiseerd; in 1946 werd de arena gesloopt.

Op dat moment bestonden er al twee andere, grotere arena’s. In 1900 opende Las Arenas de poorten aan de Plaça d’Espanya, en in 1916 volgde de Monumental, enkele kilometers verderop aan dezelfde Gran Vía. Toen die laatste de meeste stierengevechten kreeg – de Monumental functioneert tot en met dit jaar, tot het verbod op de corrida’s in Catalonië in 2012 van kracht wordt -, raakte ook Las Arenas een beetje in verval. Er werden ook andere dingen georganiseerd, zoals bokswedstrijden, en in 1977 vond er de allerlaatste corrida met kleine stieren plaats. Sindsdien stond de kolos leeg. Las Arenas mocht echter niet gesloopt worden, de gevel was tot monument verklaard: de arena is gebouwd in de architectonische stijl die hier de neomudejar heet, een revival van de Moorse architectuur die eind 19e, begin 20ste eeuw plaatsvond. Ook de arena Las Ventas in Madrid werd op die manier gebouwd.

Pas enkele jaren terug durfden zakenmensen het aan in Las Arenas een nieuw overdekt winkelcentrum te plannen. De bouw heeft een tijdje stilgelegen, vanwege de crisis, maar vrijdag vindt uiteindelijk de feestelijke opening plaats van één van de meest opvallende shopping malls van de stad, met de Fnac als grootste publiekstrekker. Het meest bijzondere aan de bouw was dat de hele arena meer dan een jaar lang boven de grond ‘zweefde’. De oorspronkelijke steunpilaren werden verwijderd en terwijl er nieuwe fundamenten werden aangelegd steunde de enorme gevel slechts op metalen steigers, zoals op de foto hierboven goed te zien is. Wonderwel stortte het zooitje nooit in en is er vanaf deze week een vijf verdiepingen hoog winkelcentrum, mét een prachtige wandelpromenade met uitzicht net onder het dak en enkele lagen parkeergarage onder de grond.

18 maart, en de zon scheen om de hoek

Een klein eerbetoon aan Mari, hier op de Brooklyn Bridge in 1996, toen ook de Twin Towers er nog stonden (achter de rug van de fotograaf). De tijd gaat snel. Onze kinderen zijn nu allebei officieel volwassen, meerderjarig. Vandaag precies negen jaar geleden verloren ze hun moeder en als het goed is zullen ze er allebei even bij stilstaan, één kort moment op de dag, in Sitges, in Londen, waar dan ook. Meer hoeft ook niet. Geen traan, slechts de mooie herinnering, een nostalgische glimlach. As time goes by. Tijd die vliegt, zal iedereen denken die haar kende  en opeens deze post ziet. “Jezus, negen jaar alweer…” En voor degenen die haar niet hebben gekend: Mari is de ‘schuldige’ van mijn Barcelona-gevoel.

Geen rouw meer, allang niet. Ze had gelijk, bij de keuze van het liedje waarmee ze toen afscheid wilde nemen: I hold your head deep in my arms / my fingertips they close your eyes / off you dream, my little child / there’s a sun around the bend. Pearl Jam heeft nog nooit zo ingetogen gezongen.

Die zon verscheen hier snel weer, om de hoek, maar even stilstaan bij wat was is nooit slecht. Al kun je dat ook een beetje overdrijven. Opvallend is elke maand weer deze rouwadvertentie in El Periódico en La Vanguardia. Manuel Martínez Calderón overleed bijna een jaar eerder dan Mari, had ook dezelfde tweede achternaam, Calderón, maar ze waren geen familie. Sindsdien, al bijna tien jaar lang, staat er élke 14e van de maand – dus níet alleen op zijn sterfdag, 14 mei - deze herinnering aan de eigenaar van het gelijknamige sloopbedrijf uit Barcelona. Siempre seremos cuatro, staat er bij, ‘we zullen altijd met zijn vieren zijn’. Het was de laatste wens van Manuel, die eeuwige rouwadvertentie. Gelukkig had Mari die wens niet.

Strandloop

Ik heb het misschien wel vaker gezegd, maar één van de dingen die Barcelona van de meeste wereldsteden onderscheidt is dat je er zo vanuit het oude centrum naar het strand toe loopt. Rio de Janeiro, Sydney… er zijn weinig grote metropolen met een heus strand aan een ook nog blauwe zee. Een strand om te flaneren, om op een terrasje te eten maar ook om hard te lopen, wat hier steeds massaler gebeurt. Je hoeft maar even ergens tussen de Barceloneta en Diagonal Mar te gaan staan en de joggers snellen je voorbij, veel van hen op het oog ook toeristen die niet alleen door de stad willen slenteren.

Zelf loop ik al jaren niet meer hard, de foto is uit vervlogen, slanke tijden waarin ik ooit het snelst van mijn leven liep. Zal de 25 rondjes op een atletiekbaan in Straatsburg in 1987, met de helaas veel te vroeg overleden Volkskrant-collega Hans van Wissen in het kielzog, nooit meer vergeten. We liepen elke kilometer exact in 4.15, een voor ons bierdrinkers wonderbaarlijke tijd, met de regelmaat van een klok, tien kilometer lang, en een kleine eindsprint als toetje.

Maar dit klimaat hier (vandaag weer bijna 20º), die stralende zon en zee aan één kant van je gezicht nodigen volgens mij méér uit tot dit soort lichamelijke oefening dan een snijdende kou door je toch al door inspanning geteisterde longen. (Ik heb het natuurlijk even niet over een te hete zomer…) Laatst was de marathon van Barcelona, nu populairder dan ooit, sinds hij langs vele monumenten door het centrum voert: 15.000 deelnemers met vaak persoonlijke records. Een tip voor de liefhebbers voor volgend jaar, eind maart. Na New York, Londen en Rotterdam begint Barcelona ook onweerstaanbaar te worden om een marathon te lopen. En dan vooral twee weken eerder komen om langs het strand te trainen.

Vliegveldstaking gaat niet door

Korte update: de twee posts hieronder aangekondigde staking van personeel op de vliegvelden in Spanje gaat de komende maanden vrijwel zeker niet door. Beide partijen hebben een akkoord bereikt. Gewoon vliegen wanneer je wilt dus, tenzij je toch maar het zekere voor het onzekere wil nemen.

Waarom ze bij Barça zo mooi voeballen…

Ik schreef al eens eerder over het geheim achter de jeugdopleiding van FC Barcelona. Vorige week mochten we er ook, bij uitzondering, met de camera’s van de NOS langs. Hierboven de reportage. Nu blijken sommigen die voortdurende lof over het droomvoetbal van Barça een beetje zat te worden. Voor hen een deel uit de laatste column van Willem van Hanegem in het AD. Ik doe het met deze ene zin: “Ik vind het voetbal van Barcelona het mooiste en beste dat ik ooit van mijn hele leven gezien heb”. De Kromme dixit.

// “De kritiek op Barcelona neemt langzaam toe, ik merk gewoon dat er irritatie ontstaat over die ploeg. Niet over het spel, maar over de bijval die Barça in de hele wereld krijgt. Gek is dat toch. Ik geloof echt dat de woede van Arsène Wenger nadat hij met Arsenal in Camp Nou verloren had, met die irritatie te maken heeft.

De man maakte zich absoluut belachelijk en valt eigenlijk nooit meer serieus te nemen. Daar besteed ik verder geen woorden meer aan omdat Sjoerd Mossou het zaterdag in deze krant goed opschreef, de man is gewoon zuur en jaloers.

Ik vind het voetbal van Barcelona het mooiste en beste dat ik ooit van mijn hele leven gezien heb. De elftallen met Pelé, Cruijff en Maradona speelden echt niet beter of aantrekkelijker, nooit.

Ik kan er geen genoeg van krijgen. Het spel van die jongens beantwoordt in alles aan wat ik verlang van een wedstrijd; positiespel, snelheid, aanvallend, attractief en eigenlijk ook wel heel optimistisch voetbal.

Dat optimisme, daar gaat het om en het is in elke ploeg op welk niveau in te brengen. Daarom heb ik Guardiola hoog zitten, hij is daar als trainer/coach verantwoordelijk voor. Hoe kun je aan zulk voetbal en zo’n club een hekel krijgen? Dat het bijna niet te bestrijden is, moet je maar voor lief nemen.

En ik begrijp het dat een ploeg als Arsenal, normaal gesproken ook een aantrekkelijk spelend elftal, gedesillusioneerd afscheid neemt van de Champions League. Maar als je ze niet aankunt, moet je proberen zoals zij te spelen.”