Een hypotheek als een achtbaan

De laatste maanden hoorde ik van verschillende vrienden in Nederland dat zij een hyptoheek hadden waarover ze alleen de rente betaalden en niets aflosten (zal wel een naam hebben, maar die weet ik niet meer, met excuses voor de onwetendheid). Anderen kozen ooit voor een beleggingshypotheek. En zo zullen er nog wel meer verschillende produkten zijn om de aankoop van het huis te financiëren.

Spanje heeft niet zo’n groot aanbod aan hypotheken; de bankwereld is hier één van de meest conservatieve ter wereld, iets wat op dit moment van financiële crisis overigens alleen maar in het voordeel is van die Spaanse banken, vaak nog door ouderwetse bankiersfamilie’s geleid, zoals de gigant Banco Santander en zijn baas, Emilio Botín.

In Spanje sluit je gewoon een standaard-hypotheek af voor een bepaald aantal jaren en bijna altijd is dat een variabele: elk jaar wordt de rente herzien, afhankelijk van de stand op dat moment. De hypotheken met een vaste rentestand zijn veel duurder en de meeste Spanjaarden nemen daarom maar de gok van de variabele.

Mijn eerste hypotheek sloot ik af in 1993, toen de rentestand iets van 13,5% was. Een langere looptijd dan 12 jaar was toen onmogelijk, maar de huizenprijzen waren nog redelijk (nog geen éénderde van wat ze nu moeten kosten). Daarna begon de rentedaling en bij het kopen van mijn huis in 1998 kreeg ik een hyptoheek van slechts 2,5% aangeboden. Dit keer al wél over 30 jaar, maar nog steeds variabel. De meeste hypotheken worden gerelateerd aan de Euribor, met een toeslag van 0,5 tot 1%. Vandaag, laatste dag van maart, is die Euribor – die weer afhankelijk is van de stappen die de Europese bank neemt – voor het eerst in zijn 10-jarige geschiedenis gedaald onder de 2%: degene van wie binnenkort de hyptoheek wordt herzien krijgen een index van 1,909%. Ter vergelijking: precies een jaar geleden stond de Euribor op 4,59%. Die meer dan 2,5% daling van hun hypotheekrente is ongeveer het enige goede nieuws voor de Spanjaarden (90% heeft een eigen huis) in deze tijden van crisis.

De laatste vlucht

Gisteravond mijn vriendin, Marianne, van het vliegveld gehaald. Dat is het nadeel van de laatste vlucht van de dag: het toestel vliegt al 18 uur lang heel Europa door, loopt onderweg vertragingen op en als één van de laatste gebruikers ervan moet  je erop rekenen dat je nóg een uur later dan de aangekondigde 23.55 landt. Maar daar gaat deze post eigenlijk niet over. Het was opvallend stil op en rond het vliegveld El Prat van Barcelona. Kwam ook door het tijdstip, maar het is dit jaar ineens niet meer zoals het geweest is.

De cijfers zijn duizelingwekkend, letterlijk, zo hard kelderen ze naar beneden. En dat heeft niet, zoals op Schiphol, met de vliegtaxes te maken, want op de Spaanse vliegvelden (allemaal in handen van overheidsbedrijf Aena) betalen de maatschappijen (en dus de passagiers) nog geen 7 euro (6,71) aan extra belastingen. De mensen reizen gewoon minder en dat zal in de zomer alleen maar erger worden; de toerisme-industrie in Spanje vreest het ergste nu vooral de Britten door de voor hun dure euro massaal thuis gaan blijven.

Na decennia van alleen maar groei registreert het vliegveld van Barcelona op dit moment, in de eerste twee maanden van 2009, een terugval van 21%. Ook andere grote steden/vliegvelden merken de crisis: Madrid-Barajas -17%, Valencia -31%, Málaga -20%. Ook de Canarische eilanden, normaal toch populair in de winter, verliezen tussen de 9% (Gran Canaria) en 17% (Tenerife) van hun passagiers.

Ik merkte het ook op de twee vluchten terug uit Nepal: de grote Airbussen van Qatar Airways zaten half leeg. Heerlijk voor de passagiers natuurlijk; en de service was er niet minder om, met o.a. al die individuele schermpjes waarop je tientallen recente én klassieke films kunt kijken, videospelletjes kunt spelen en de progressie van de vlucht kunt volgen. Vanzelfsprekend is er voor de moslims onder ons een extra detail (zie hiernaast), al heb ik op geen enkele van de vluchten één van hen knielend in het gangpad of tussen de toiletten zien zitten.

Ook journalisten worden ontslagen

Wij, journalisten, berichten dagelijks over (massa)ontslagen bij talloze bedrijven over de hele wereld. (Althans, onze collega’s van de economie-redactie zijn daar het meest mee bezig.) Maar nu zijn wij zelfs nieuws. Ook bij de uitgeverij (Grupo Zeta) waartoe mijn krant (El Periódico) behoort, moet bijna een kwart van de mensen weg. Onder hen ook tientallen journalisten van dag- week- en maandbladen, en verder drukkers, systeembeheerders, advertentieverkopers, secretaresses en alles en iedereen die normaal nodig is een bedrijf draaiende te houden.

We beseffen dat ook wij niet aan de crisis kunnen ontkomen, maar eisen wel een fatsoenlijke vertrekregeling plus de garantie dat er een goed toekomstplan bestaat om de krant met minder mensen te blijven maken. Vandaag was onze derde opeenvolgende dag van protest. Dit keer gingen we naar het imposante hoofdkantoor van La Caixa, de grootste spaarbank van Spanje, die vanwege talloze uitstaande kredieten de eigenlijke baas van de uitgeverij is. En net als werknemers van Nissan, Sony, Philips en al die anderen besloten we ook maar eens de Diagonal, de grootste verkeersader van Barcelona, te stremmen. Voor vijf minuutjes maar, want echt tot overlast willen we ook niet zijn.